ورود عضویت درخواست پیش فاکتور
روش های مختلف خمکاری لوله فلزی
تجارت فلز

روش های مختلف خمکاری لوله فلزی

ابزارآلات خم کن لوله معمولا با نیروی بدنی اپراتور، نیروی باد (Pneumatic)، نیروی هیدرولیکی یا موتور برقی کار می کنند. تکنیک های خمکاری لوله متنوع است و هر کدام مزایا و معایبی دارد که بسته به جنس لوله و شعاع خم نوع روش را انتخاب می کنیم.

در خمکاری لوله گاهی از حرارت استفاده می شود (خمکاری گرم و القایی) و گاهی نیز به صورت سرد لوله را خم می کنند. روش های زیر انواع مختلف خمکاری لوله هستند:

  • خمکاری فشاری (Press Bending)
  • خمکاری چرخشی (Rotary Draw Bending)
  • خمکاری با ماندرل (Mandrel Bending)
  • خمکاری سه غلتکی (3 Roll Bending)
  • خمکاری با فنر (Bending Springs)
  • خمکاری القایی (Heat Induction Bending)
  • خمکاری گرم با شن (Sand Packing/Hot-Slab Bending)

خمکاری فشاری

خمکاری پرس یا فشاری ساده ترین و ارزان ترین روش خمکاری سرد لوله است. لوله بین دو غلتک قرار می گیرد و با کمک یک جک خم می شود. از این روش برای خمکاری لوله های حفاظ برق استفاده می شود. در شکل زیر روش خمکاری فشاری به صورت شماتیک نشان داده شده است:

خمکاری فشاری

خمکاری چرخشی

یکی از رایج ترین روش های خمکاری لوله است. این خم کن از یک مجموعه قالب دو قسمتی تشکیل شده است. قالب خم قسمتی است که شکل خم را ایجاد می کند و قالب فشار مسئولیت فشار دادن مستقیم لوله هایی مانند لوله گالوانیزه به داخل خم را بر عهده دارد. این ابزار چون از قالب برای ایجاد خم استفاده می کند بنابراین از نظر ابعادی شعاع خم ایجاد شده بسیار دقیق می شود. در شکل زیر روش خمکاری چرخشی به صورت شماتیک نشان داده شده است:

خمکاری چرخشی

خمکاری با ماندرل

این روش مشابه خم کردن چرخشی است با این تفاوت که یک ماندرل داخل لوله قرار گرفته و در حین خمکاری داخل آن می ماند. این ماندرل کمک می کند که شکل دیواره لوله ثابت باقی بماند و دچار چین خوردگی و نازکی نشود. این روش خمکاری قبلا در مقاله فرآیند خمکاری لوله به کمک ماندرل به طور کامل توضیح داده شده است.

خمکاری سه غلتکی

از سه غلتک رولی برای تولید قطعاتی با شعاع خم بزرگ استفاده می شود. معمولا دو تا از غلتک ها ثابت و یکی متحرک است. برای خمکاری، لوله مانند لوله مانیسمان از بین این سه غلتک عبور داده می شود. با این روش تغییر شکل بسیار کمی در سطح مقطع لوله ایجاد می شود و برای تولید سیم پیچ های لوله ای مورد استفاده در انتقال پودر بسیار مناسب است. در شکل زیر روش خمکاری سه غلتکی به صورت شماتیک نشان داده شده است:

خمکاری با فنر

خمکاری با فنر

در این روش از فنرهای محکم و انعطاف پذیر استفاده می شود. فنر را درون یا بیرون لوله قرار می دهند تا از لوله حین خمکاری دستی حفاظت کند. اگر فنر داخل لوله قرار گیرد قطر آن کمی کمتر از قطر داخلی لوله است.
از این فنرها برای خمکاری لوله های مسی نرم (مورد استفاده در لوله کشی های خانگی) با قطرهای 15 تا 25 میلیمتر استفاده می شود.

در شکل زیر نمونه هایی از فنرهای خمکاری نشان داده شده است:

خمکاری با فنر

خمکاری القایی

یک سیم پیچ به عنوان القاگر دور لوله قرار می گیرد و دمای آن قسمت از لوله را بالا می برد.

این دما به جنس لوله بستگی دارد و بعد از رسیدن لوله به دمای مورد نظر نیروی مکانیکی خمشی به لوله وارد می شود. سپس لوله در هوای آزاد یا با اسپری آب خنک می شود.

خمکاری لوله با این روش کیفیت بالایی دارد و از طرفی نیز هزینه های این خمکاری بالا می باشد.

در شکل زیر روش خمکاری القایی به صورت شماتیک نشان داده شده است:

خمکاری القایی

خمکاری گرم با شن

در این روش لوله با شن و ماسه به خوبی پر شده و انتهای آن بسته می شود. سپس در کوره یا معمولا با کمک شعله دمای لوله را بالا می برند. در انتها لوله روی یک صفحه که گیره هایی بر آن نصب شده است قرار می گیرد و با کمک نیروی مکانیکی خم می شود. این روش بسیار قدیمی است اما چون انعطاف پذیری لوله با این روش بسیار زیاد می شود برای محدوده وسیعی از شعاع خم کاربرد دارد. در شکل زیر روش خمکاری گرم به صورت شماتیک نشان داده شده است

خمکاری گرم با شن

بسته به روش خمکاری و کیفیت ماده سازنده لوله، خمش اثرات زیر را بر لوله به جای می گذارد:

  • چین و چروک در قسمت داخلی خم
  • کشیدگی دیواره خارجی خم
  • نازک شدن ضخامت دیواره خارجی خم
  • تغییر شکل مقطع لوله در قسمت خم

خواص مکانیکی لوله هنگام خم شدن به صورت زیر تغییر می کند:

  • کار سرد انجام شده (خمکاری سرد) موجب افزایش استحکام کششی و استحکام تسلیم تا 10% می شود.
  •  ازدیاد طول ممکن است تا 15% کاهش یابد.

آنیل (بازپخت) به منظور کاهش شکنندگی و افزایش شکل پذیری انجام می شود. اگر سختی فلز بالا باشد نیاز داریم قبل از خمکاری لوله را آنیل کنیم.
 

دیدگاه کاربران

دسته بندی دانش نامه